1001 lat korony polskiej

W tym roku 18 kwietnia obchodziliśmy 1001. rocznicę koronacji Bolesława Chrobrego na króla Polski. W tym celu przygotowana została krótka lista ciekawostek o wybranych polskich królach, która w humorystyczny sposób daje obraz historii Królestwa Polskiego.

Bolesław Chrobry był synem Mieszka I i Dobrawy. Kiedy miał 6 lat, został wysłany przez ojca na dwór cesarza Niemiec jako „zakładnik”. Tam uczył się i rozwijał oraz stał się rozpoznawalnym dla wpływowych ludzi tamtych czasów. Ten etap w życiu przyszłego księcia nie rozbudził w nim jednak sympatii do Cesarstwa, bo w 1002 sam rozpoczął wojnę z Niemcami. Istnieją także kontrowersje co do aktu jego koronacji, którym mogło już być nałożenie diademu przez Ottona III z roku 1000. Jednak za właściwą datę uznaje się dziś rok 1025. Chrobry zmarł zaledwie dwa miesiące po koronacji, jednak pomimo tak krótkiego okresu bycia królem, uznaje się go oficjalnie za pierwszego króla Polski.

Władysław Łokietek zasłynął jako jednoczyciel Królestwa Polskiego. Jego przydomek wziął się od niewielkiego wzrostu władcy, który mierzył nie więcej niż „cztery łokcie”. Co ciekawe tzw. Korona Chrobrego, którą każdy władca Polski po 1320 roku był koronowany, wcale nie należała do Chrobrego. Została ona wykonana właśnie dopiero na koronację Władysława Łokietka w tymże roku. Równocześnie wykonano także Koronę Jadwigi kaliskiej (jego żony), służącą do koronacji przyszłych królowych.

Jadwiga Andegaweńska i jej wspólne rządy z Władysławem Jagiełłą były szczególnym przypadkiem w historii Polski. Już w wieku czterech lat została zaręczona z Wilhelmem uprzejmym, chłopcem 4 lata starszym. Małżeństwo jednak nie doszło do skutku w późniejszym czasie. Mając 10 lat została koronowana na króla Polski, a dwa lata później wyszła za Jagiełłę. Małżeństwo nie było może szczęśliwe, ale za to bardzo korzystne dla jednoczącego się z Litwą kraju – zarówno Władysław jak i Jadwiga nosili równorzędne tytuły króla, przez co harmonijnie ze sobą współpracowali.

Zygmunt I Stary był co prawda dość stary, ale nie z tego powodu nosi ten przydomek. Rządy objął po swoim bracie, mając 40 lat, a zmarł w wieku 81 lat. Jednak „Starym” nazwano go już 20 lat wcześniej, kiedy to zapadł nagle w chorobę i oczekiwano jego śmierci. Jego żona, Bona Sforza (która swoją drogą sprowadziła do Polski kapustę i marchew) nie wierzyła w długowieczność męża i przekonała go do wybrania nowego króla już za jego życia. W 1529 przeprowadzono elekcję vivente rege, w której ukoronowano 10-letniego Zygmunta II Augusta na przyszłego króla. To właśnie różnica wieku między królem, a jego następcą była przyczyną utrwalenia przydomka Zygmunta Starego.

Jan III Sobieski słynie z ogromu wojen prowadzonych jednocześnie. Jednak mało osób wie, że z jednej ze swoich wypraw sprowadził on do Polski ziemniaki. Okazuje się, że ten podstawowy produkt kuchni polskiej przed 1683 był uprawiany tylko jako roślina ozdobna lub lekarstwo. Zmieniło się to po Odsieczy Wiedeńskiej, kiedy król przywiózł go jako łup z wyprawy. Ponadto zwycięstwo Europy nad Turkami w XVII wieku zapoczątkowało także upowszechnienie kawy. Po udanej bitwie polski tłumacz tureckiego Jerzy Kulczycki uzyskał pozwolenie od króla na zabranie z obozu tureckiego worków z ziarnami kawy. Myślano, że jest to pasza dla wielbłądów, jednak Kulczycki znał turecki zwyczaj parzenia tego napoju. Niedługo po tym, założył on w Wiedniu pierwszą europejską kawiarnię. Kawa po turecku nie sprzedawała się jednak dobrze, toteż serwował ją z dodatkiem mleka. W takiej formie podbiła ona cały Stary Kontynent.